Evenementen en Activiteiten
Berg-retraite voor ongebonden & Humanistisch Geestelijk Verzorgers
vr 4 juni t/m di 8 juni 2027, Ticino, Zwitserland
Levenskunst
Als humanistische spiritualiteit
Als geestelijk verzorger verbindt je je dagelijks aan de ander. Je luistert naar verhalen van onmacht, tragiek en kwetsbaarheid en ondersteund mensen wanneer het leven schuurt.
Maar hoe ontwikkel je jezelf, je morele kompas dat je leven sturing geeft? Welke kwaliteiten neem je mee en welke wil je verder ontwikkelen? Hoe kan levenskunst als humanistische spiritualiteit je daarbij helpen? Zowel in je leven als in je werk als geestelijk verzorger?
Tijdens deze unieke vijfdaagse berg-retraite in het Zwitserse Ticino gaan we met deze vragen aan de slag. Rode draad van de retraite is de Levenskunst als humanistische spiritualiteit.
Vanuit humanistisch perspectief definiëren we spiritualiteit als de persoonlijke zoektocht naar zingeving, innerlijke beleving en een diepere verbinding met jezelf, de natuur, de ander en iets groters dan jezelf (bron: Humanistisch verbond).
Levenskunst zou je kunnen zien als de kunst om vanuit die verbondenheid te leven en tegelijkertijd een innerlijk en moreel kompas te ontwikkelen, dat sturing geeft aan je bestaan en je weerbaar maakt, maar ook ruimte biedt aan kwetsbaarheid, niet weten en zelfzorg. Dat betekent dat je je leven als kunstwerk gaat zien en speelt met de ingrediënten en kwaliteiten die je in het leven gekregen en ontwikkeld hebt.
De retraite bestaat uit vier onderdelen van de Levenskunst:
- Het lichamelijke als bon voor humanistische spiritualiteit
- Kunst als vorm van humanistische spiritualiteit
- Ontmoeting als vorm van humanistische spiritualiteit
- Het grotere dan jezelf (de natuur, het universum, energie ecologie etc) als vorm van humanistische spiritualiteit
Niemand minder dan filosoof Joep Dohmen fungeert als de inhoudelijke bezieler van dit programma. Aan de hand van zijn nieuwste inzichten rondom zijn boek Iemand zijn en zijn ideeën over Bildung en actieve zelfzorg onderzoeken we hoe je bewust vorm blijft geven aan je eigen bestaan als mens en als geestelijk verzorger. Hoe blijf je autonoom én verbonden in een veeleisende wereld? En hoe cultiveer je de ‘kunst van het uithouden’ – zowel voor jezelf als in de begeleiding van je cliënten?
Wat kun je verwachten?
- Inspirerende masterclasses en prikkelende dialogen
- Ruimte voor reflectie en het uitwisselen van ervaringen met gelijkgestemde (ongebonden) vakgenoten.
- Praktische handvatten om humanistische spiritualiteit te vertalen naar je persoonlijke leven en je werk als geestelijk verzorger
- Dagelijkse lichaamsoefeningen, stilte, kunstzinnige activiteiten
- Bergwandelen, buiten zijn
- Oefenen in het samenleven in een ecologisch bergdorp (weinig privacy)
- Back to the basics, zodat je ´het kleine´ gaat waarderen en ervaart wat een stoïcijnse levenshouding inhoudt
- Loskomen van je mobieltje, dichterbij jezelf en de ander aankomen
- Reken op 10 accreditatiepunten voor spirituele competenties van de SKGV
We verblijven in een prachtig, inspirerend eco-dorp midden in de bergen van Ticino, met Pizza uit de houtoven, een kapel om te zingen en een berghut met houtvuur.
Halverwege de retraite maken we een flinke bergwandeling naar Rifugio Alpe Sponda en naar een geitenboerderij met heerlijk verse geitenkaas.
Gun jezelf de tijd om te vertragen, te verdiepen, jezelf te sterken en te worden gevoed. Want pas als je goed voor je eigen innerlijke kompas zorgt, kun je er echt zijn voor de ander.
Wanneer: vrijdag 4 juni (12.00 uur) tot en met dinsdag 8 juni 2027 (16.00 uur)
Facultatief: excursie naar spiritueel centrum Damanhur op woensdag 9 of zondag 13 juni
Facultatief: uitdagende bergwandeling van Ces naar Linescio, van woensdag 9 juni tot en met zaterdag 12 juni (niet geaccrediteerd)
Waar: CES ecovillagio. Huis voor max 25 personen en een grote yoga-zaal. Elektriciteit via solar, geen warm water, wel een sauna met douche bij de yogazaal. 60 minuten lopen vanaf de parkeerplaats. o.v.b. ophaalservice vanaf station Lavargo of bushalte Chironico Paese.
Richtprijs (nog niet definitief): € 1080,- voor zelfstandigen, € 1380,- indien de werkgever de retraite vergoedt
Inclusief alle dagen ontbijt, lunch, diner, workshops, yoga, koffie, thee, overnachtingen, sauna, douchen onder de waterval, huttentocht etc.
Exclusief reis naar Zwitserland, drankjes in de hut, versnaperingen
Extra´s (facultatief)
- Excursie naar Damanhur incl lunch, transport, Entree € 140,-
- Vier-daagse bergtocht van Ces naar Linescio € 500,- all-in
Doelgroep: geestelijk verzorgers met een levensbeschouwelijke zending van het Humanistisch Verbond of de SING
Thema-onderdelen van de retraite:
- Spiritualiteit en lichamelijkheid
- Luisteren naar je lichaam en naar je emoties (yoga en meditatie)
- Lichaamstaal, je plek in nemen, lichamelijke angsten overwinnen
- Je biografie uitgedrukt in gebaren
- Kunst als bron voor spiritualiteit
- Muziek, samen zingen, film, schilderijen, zelf kunst maken, levensmetaforen, angsten overwinnen, verbinden van hoofd, hart en handen, inzetten van creativiteit, speelsheid en humor als onderdeel van levenskunst.
- De natuur als bron voor spiritualiteit
- Alleen en samen in de natuur zijn, schoonheid, rust, contemplatie
- Geen digitale middelen, geen mobieltjes
- Gemeenschap, ontmoeting en vriendschap als bron van humanistische spiritualiteit
- Eko-dorp Ces als levend voorbeeld van een waarden-gemeenschap
- (Humanistisch) geestelijk verzorgers als waarde-gemeenschap
- Omgaan met religie en spiritualiteit in de beroepspraktijk
Levenskunst als uiting van humanistische spiritualiteit:
Theoretische Onderbouwing: Humanistische Spiritualiteit & Levenskunst
Binnen een humanistische spiritualiteit staat niet een hogere macht buiten ons centraal, maar de menselijke ervaring, potentie en ethische verantwoordelijkheid. Levenskunst (ars vitae) is hier het actieve proces waarin de mens vormgeeft aan een betekenisvol leven. Dit programma rust op vier theoretische pijlers:
Immanente Zingeving (Jaap Praag & Wilhelm Schmid): Zingeving komt voort uit de verbinding met jezelf, de ander en de natuur en met de (morele, kunstzinnige, cognitieve, sociale, lichamelijk) ontwikkeling van het zelf.
Martin Buber beschrijft in zijn werk Ich und Du een vorm van humanistische spiritualiteit in de vorm van intermenselijke ontmoetingen.
Belichaamde Cognitie & Existentiële Fenomenologie (Merleau-Ponty):Normen en waarden zijn geen abstracte hersenspinsels; we voelen ze in ons lijf. Lichaamswerk, yoga en meditatie halen de ratio uit de conceptuele sfeer en brengen de deelnemer naar het ervarende lichaam (het ‘Leib’). Lichaamswarmte functioneert hier als de biologische en energetische basis van menselijke nabijheid, veiligheid en compassie.
Transformatieve Kunst & Zelfreflectie (John Dewey): Kunst is in deze context geen decoratie, maar een esthetische ervaring die de innerlijke wereld activeert. Door waarden te vertalen naar beeld, beweging of vorm, worden onbewuste overtuigingen tastbaar en transformeerbaar.
Ecologische spiritualiteit van de gemeenschap
Moderne filosofen zoals Schmid zien levenskunst als ‘ecologische spiritualiteit’: zorg dragen voor het zelf is onlosmakelijk verbonden met zorg dragen voor het grotere geheel (het ecodorp als microkosmos).
Concept-Programma: “Architectuur van het Goede Leven”
Elke dag heeft een specifiek subthema dat de opbouw van binnen (het pure zijn) naar buiten (waarden en handelen in de wereld) begeleidt.
Dag 1: Vrijdag : Landen in het Lichaam – Van Ruis naar Stilte
Focus: Aankomen bij jezelf en op de locatie
12.00 uur aankomst, kamers klaarmaken, aankomen
13.00 uur lunch en korte kennismaking
14.00 uur introductie. Kennismaking in de groepsruimte. Introductie van levenskunst als humanistische spiritualiteit.
16.00: Grondende Yoga & Ademwerk. Aankomen in jezelf.
20:00 – 21:30: Avondstilte en zang in de kapel
Dag 2: Zaterdag: De Spiegel van het Zelf – Wat drijft me echt?
Focus: Het blootleggen van persoonlijke kernwaarden en existentiële bronnen.
07:30 – 08.30: Yoga & Mindfulness. Observeren van opkomende gedachten zonder oordeel.
09.00 Ontbijt
10:30 – 12:30: Filosofisch en meditatief zelfonderzoek: Interactieve workshop waarin deelnemers via een metafoor hun kernwaarden uitspreken en uitbeelden, na een korte meditatieve oefening in tweetallen.
13.00 lunch
15:00 – 17:30: Kunst & Expressie: je biografie uitgedrukt in metaforen, gebaren en woorden: waar sta je nu?
18.30 diner
20:00 – 21:30: Emoties en waarden: herkennen van je emotie en lichamelijke angsten en barrières: iedereen brengt een muzieknummer in (spotify) en houdt een korte performence a.h.v. een persoonlijke emotie die een rol speelt in je leven
Dag 3: Zondag: De Schaduw & Het Vuur – Confrontatie met Barrières
Focus: kracht en kwetsbaarheid
07.30: ontbijt
08.30 Wandeling naar berghut Alpe Sponda en naar een geitenboerderij. Onderweg in gesprek en een workout over de vraag: wat is mijn kracht, waar zit mijn pijn? Wat is mijn rode draad, wat staat me te doen?
Halverwege de 5 uur durende wandeling ruimte voor lichaamswerk en emotionele release (Bio-energetica & Expressie). Het fysiek ontladen van spanningen, blokkades en vastgezette emoties die het naleven van eigen waarden in de weg staan.
18.30 diner op de locatie
20:00 – 21:30: Ecodorp Sauna-ritueel. Diepe reiniging, overgave aan fysieke warmte en stilte-integratie.
Dag 4: Maandag: Compassie en Verbinding – De Mens als Medemens
Focus: levenskunst in praktijk brengen
07:30 – 08:30: Hart-openende Yoga & Metta Meditatie. Focussen op liefdevolle vriendelijkheid en compassie
09.00 ontbijt
10:30 – 12:30: Filosofische Dialoog (Socratisch). Onderzoek naar de ethische relatie met de ander en de natuur. Hoe verhouden mijn waarden zich tot de gemeenschap (het ecodorp)? Leef ik zoals ik wil leven? Werk ik zoals ik wil werken?
13.00 lunch
15:00 – 17:30: Kunst als Katharsis. Iedereen bereid een korte artistieke dan wel expressieve performance voor. Dit kan via poëzie, cabaret, dans, theater, zang, muziek, een schildering, boetseerwerk etc. Iedereen beeld zijn eigen kracht en kwetsbaarheid uit en probeert nieuwe creativiteit in te zetten
18:30 Pizza-avond bij de houtoven
20.00 -22.00 kunstzinnige en creatieve optredens van de deelnemers (buiten of in de kapel)
Dag 5: Dinsdag: Integratie en Belichaming – Terug naar de Wereld
Focus: integratie
07:30 – 08:30: Integratieve Yoga & Centrerende Meditatie. Het verankeren van de opgedane ervaringen in het fysieke lichaam.
10:30 – 13:00: Hoe ga je als humanistisch geestelijk verzorger of ongebonden geestelijk verzorger om met Spiritualiteit en religiositeit van cliënten?
13.00 lunch
14.00 -15.00 evaluatie
16.00 Einde programma (tenzij excursie Damanhur of vier daagse bergtocht)
Dag 6: Facultatief: Woensdag 9 juni of zondag 13 juni: Excursie Damanhur
Bezoek aan spiritueel centrum Damanhamur bij Turijn (2,5 uur rijden, dichtbij het vliegveld). Tempels van de mensheid
Dag 6 t/m 9: woensdag 9 juni t/m zaterdag 12 juni: huttentocht van Ces naar Linescio
Interesse gewekt? Vul vrijblijvend onderstaand formulier in: er kunnen max 20 deelnemers mee




Overige evenementen op verzoek:

Pelgrimage in Zutphen
Een stadspelgimage in Zutphen is een bijzondere belevenis: je reflecteert bij diverse historische en spirituele plekken in Zutphen: bij de rivier de IJssel, de Boeddha tempel, de Joodse Synagoge, het beeld van Ida Gerhard en de antroposofische instellingen (Vrije School, de Boekerij, de Christengemeenschap). Je kan de pelgrimage zelf lopen of onder begeleiding. Ook kan je ervoor kiezen slechts delen van de route te lopen.
Neem contact op voor meer info en het maken van een afspraak voor een groepspelgrimage door Zutphen

Wandel en Coachtraject in de natuur en in de bergen
Begeleiding bij levens- en zinvragen is leuker en effectiever als het gepaard gaat met fysieke uitdagingen, zoals een meerdaagse wandeltocht van hut naar hut. Remmerslevensbegeleiding kan je helpen bij het voorbereiden en plannen van pelgrimages en lange afstandswandelingen en je tegelijkertijd begeleiden bij het mentale stuk van de reis: de reis in je ziel. Ben je net gescheiden, heb je iemand verloren, ben je uitgekeken op je werk of ervaar je een andere breukervaring? Dan is het fijn letterlijk afstand te nemen en het eenvoudige leven op te zoeken van de lange afstandswandelaar. Die is vooral bezig met lopen, om zich heen kijken, ervaren en beleven. Zonder al teveel prikkels van de mobiele telefoon, de supermarkt en allerlei sociale verplichtingen. Even helemaal bij jezelf thuiskomen. En je gevoel, je diepste verlangens en emoties, weer eens toelaten. Ook de zware emoties mogen er zijn, maar ze worden ´opgetild´ door de schoonheid van de natuur. Kies voor individuele begeleiding online, of voor een op een begeleiding van een paar dagen, of voor groepsbegeleiding. Neem voor meer info contact op met Remmerslevensbegeleiding.

Coachtraject vanuit een berghut
Remmerslevensbegeleiding beschikt over een enorme database van allerlei kleine en grotere berghutten in Zwitserland en Oostenrijk waar je je even terug kunt trekken als je daar behoefte aan hebt. Het zijn doorgaans kleine, doorgaans eenvoudige berghutten waar je water uit de bron drinkt en waar je kookt op houtvuur. Er is alleen een plompsklo, een droogtoilet net buiten de hut en geen douche. Of toch liever iets meer luxe en wel beschikken over een douche en een echt toilet? Ook dat is mogelijk, maar dan betaal je wat meer. Remmerslevensbegeleiding kan een hut voor je boeken en je online begeleiden bij jou persoonlijke retraite vanuit je eigen berghut. Neem contact op voor alle mogelijkheden. Alvast inspiratie opdoen? Kijk dan eens op:
Remmerslevensbegeleiding, op een unieke en avontuurlijke manier jezelf en het leven beter leren kennen